YAYIN BALIÄžI
(Silurus glanis.L)

Büyük yassı ve geniÅŸ baÅŸlı, geniÅŸ ağızlı, pulsuz,  pütürsüz ve yumuÅŸak bir deriye sahip, kulakları ile yüzme kesesi arasında çifte kemik zinciri bulunan, bir kemikli balıktır. Uzun bıyıkları ile, yakın cinslerinden ayırd edilir. Ãœst çenesinde dört kısa, alt çenesinde 4 uzun bıyık vardır. Gözleri birbirinden uzak ve küçüktür. Kuyruk yüzgeci yuvarlak, sırt yüzgeci küçüktür. Derin suları sever, ağır hareket eder. Kemikli balıkların en büyüğüdür, çoÄŸunlukla 1m boyunda, 10kg ağırlığında olur. Boyu 3m, ağırlığı 300kg olanları da yakalanmıştır.
Suda yakaladığı her çeşit küçük hayvanla beslenir. Sıcak ve ılıman bölgelerde dağılım gösten balıklardır.
Avrupa ve Asya'nın ılıman bölgelerindeki tatlısularda yaÅŸar.  Batı Avrupa'da seyrek görülen bu balığa, orta ve doÄŸu Avrupa'da, Ä°sviçre göllerinde, Anadolu'nun kuzeyinde ve özellikle Hazar denizinde çokça rastlanır.
Türkiye'de özellikle Sakarya nehrinde, Manyas, Apolyont, Ä°znik  ve Çıldır göllerinde bulunur. Terkos su havzasında da bulunmaktadır.

AVCILIÄžI:
Sularımızda yaşayan en büyük balık olması ve bunun yanı sıra çok lezzetli etinin bulunması Yayın balığına özel bir önem vermeyi gerektirmektedir. Bilindiği ve söylendiği gibi, hangi tarz olursa olsun balıkçılık bir sabır işidir, ancak belki de en iyi bunu Yayın balığı avında anlayabiliriz.
Yayın balığı avını; saatler boyu sabır, bir anlık heyecan ve devasa bir ödül olarak tanımlayabiliriz.
Yayın balığı, sürat yapması için yaratılmamış olduğundan, kah gezerek, kah bekleyerek, bıyıkları ile yoklayarak yiyecek arar. Bu arada dipte ölü veya ağır hareket eden canlılar da, Yayın balığının besinini oluştururlar. Ancak kimi yörelerde "Tabak" veya "Tabak midyesi" olarak adlandırılan çiftkabuklu, Yayın balığının ana menüsünü oluşturmaktadır (Resim.1.). Bunun yanısıra, kan sülüğü, kurbağa ve özellikle sümüklüböcek de, vazgeçemediği besinlerdendir.
yayın balığı, su sıcaklığının 6-8ºC altına düşmesi ile aktivitesini çok azaltır. En aktif olduğu dönem, 14-18ºC arası su sıcaklığının oluştuğu dönemdir. Daha yüksek sıcaklıklarda da, aktivasyonu göreceli olarak düşer.
Bilinenin aksine, gece ve gündüz beslenmesinde bir fark olmaz. Kısaca gece veya gündüz avcılığı arasında fark yoktur. Ancak, karanlık ve sakin gecelerde bıyıkları vasıtası ile hissedebildiği için, diğer canlılar açısından büyük tehlike oluşturur, bunu bilen Yayın balığı bu tip gecelerde hacim olarak daha fazla besin almaya gayret eder.
Ancak kanıma göre avcı, Yayın balığının daha az av bulabildiği gündüz saatlerinde veya mehtaplı parlak gecelerde daha fazla şanslıdır.
TAKIM:
Bu tatlısu devi için her çeşit malzemeyi kullanamayız. Başarılı olmak, yakalanan balığı takımı kopartmadan kıyılamak istiyorsak, malzemenin en sağlamını kullanmak zorundayız.
Özellikle beden için, mümkün olduğunca yüksek çekme güçlü misina kullanmak ve her avdan sonra bu yaklaşık 1m lik parçayı ve diğer düğümleri yenilemekte fayda vardır.
Takımı ister makaralı kamışta olsun, ister el oltasında; olta, iri ve sağlam bir fırdöndü ve bunu takip eden, ucunda iğnenin bulunduğu 1m boyunda bir bedenden ibarettir.
Kimi ilişkenli veya uygun olmayan diplerde (çamur, aşırı yosun vs.) stropor veya bir pet şişe ile bu olta askıya alınabilir.

KISA AV BÄ°LGÄ°LERÄ°

TAKIM

1.50m-2.00m dolu fiber, tümden yaylanabilir tip.
El oltası

MAKARA

1:4 turlu,kutu tip orta-büyük boy makara

MÄ°SÄ°NA

El oltası: Olta 0.90-1.00mm tercihan şeffaf yeşil
Makara için: 0.60-0.75mm kahverengi min.60kg testli.

Ä°ÄžNE

Bronz kaplama, ekstra güçlü; 2-4 Nr.

YEM

Tabak midyesi, kan sülüğü, sümüklüböcek.

TEKNÄ°KLER

Yemli beden, bırakma.

Resim 1

AVCILIÄžI:
I. Yemli beden:
Yemli beden olta ile Yayın avında esas olan sabırdır. Yayın uygun yem ile donatılmış oltanızın yanına geldiğinde veya yemi hissetiğinde iş bitmiştir. Ondan sonra, takımın sağlamlığı ve avcının fizik gücü sayesinde, yine sabır ile yol istedikçe vererek, kimi zaman saatler süren karşılıklı inatlaşmanın sonunda, balık kakıçlanarak karaya alınır.
Yayın avcılığında sabırın yanısıra en önemli unsurlardan biri de ses çıkartmamaktır.  Yayın balığı sandal ve kıyıdaki titreÅŸimleri alabildiÄŸinden, gürültü yapıldığında daha kuÅŸkucu olan Yayın balığını avlamak güçleÅŸir.
II. Bırakma olta:
Adından da anlaşılacağı gibi, bırakılıp belli bir zaman sonra kontrol edilen oltadır. Takım kalınlıkları yemli bedene göre daha kalın tutulur. Karada sabitlendiÄŸi yerin, çok saÄŸlam olması gerekir. Olta atıldıktan sonra, tam kıyıda kalan kısmına 5-10kg. lık bir taÅŸ baÄŸlanır ve arkasından 10-15m. misina sağılarak serbest bırakılır. Bu iÅŸlem 2-3 defa tekrarlanır. Amaç yakalanan balığın oltanın kontrol edileceÄŸi zamana  kadar sürüklediÄŸi taÅŸlar ile yorgun düşürmek ve misinanın çektikçe  yavaÅŸ yavaÅŸ gelmesinden dolayı geçecek zaman içersinde kopma riskini azaltmaktır.

YEMLER:
YEMLER:
Tabak midyesi:
Genelde sabit bir zemine bağlı olarak bulunurlar, kırılgan, dıştan yeşilimsi kahverengi iç taraftan sedeflidirler. (resim.1.)
Yem olarak kullanılacak midyelerin mümkün olduğu kadar büyük olmasında fayda vardır. Çevreye 3-5 adet orta boy Tabak midyesi ile yemleme yapılmasında da fayda vardır.
Tabak midyesinin, taze olarak kullnılması gerekir. Stok olarak kullanılabilecek Tabak midyeleri klorsuz tatlısu içinde, (göl veya kuyu suyu) su çok ısınmamak kaydı ile 2-3 hafta yaşayabilirler. Bir hafta topanan midyeler, bu şekilde takip eden haftalarda da kullanılabilir.
Tabak midyesi iki kabuğun arasına sokulan bir bıçak vasıtası ile, ortadaki kası kesilerek açılır ve kabukların iç kenarları sıyırılarak et kabuktan ayrılır. Ortadaki sert etli kısımdan, iğneye geçirilerek kullanılır. (Şekil.1.)
   wpe73.jpg (6475 bytes)
Åžekil.1.

Sümüklüböcek ve Kan sülüğü:
Sümüklüböcek, bahçelerde gümüş rengi bir iz bırakarak gezen canlıdır. Bahçelik yerlerde bolca bulunur. Gece bir el lambası vasıtası ile de toplanabilir. Bir teneke kutuya veya kavanoza bir miktar toprak ile beraber, yeşil otlar konularak saklanabilir. Kavanoz veya kutunun hava alacak açıklıklarının bulunması gerekir.
Sümüklüböcek iğneye canlı olarak uygulanır (Sekil.2.)
Kan sülüğünde ise, sülüğün avlanacak yayının bulunduğu suda doğal olarak olması gerekir.
Kan sülüğü, sülüğün bulunduğu yerdeki su bir sopa yardımı ile bulandırılıp beklenerek, yüzen sülükler ufak bir akvaryum kepçesi veya elle tutulur.
Kan sülüğü de canlı olarak kullanılır, geç öldüğü için makbul bir yemdir.

Yayın avında avlanması hedeflenen balık çok iri olduğu için, sağlam bir kakıcı her zaman yanda bulundurmakta fayda vardır. Avlanan yayınların hemen içinin temizlenmesi etinin kalitesini arttırır.

Åžekil 1Åžekil 2