Yapışkan otu faydaları
YAPIÅžKAN OTU
Çok Yıllık | 0,3-0,8m | 6-9 Aylar | Ça,Na | Otu
Yapışkanotu, Aufrechte Glaskraut, Parietaria officinalis
Şifalı Yapışkanotu Syn: P.erecta MERT.KOCH.
Dikey Yapışkanotu
Duvar FesleÄŸeni
Bere otu
Familyası: Isırganotugillerden, Brennesselgewaechse, Urticaceae
Drugları: Yapışkanotu: Parietariae herba
Yapışkanotunun tamamı (kökleri hariç) çay ve natürel ilaç yapımında kullanılır.
Giriş: Yapışkanotunun oldukça çok türü vardır ve bunlardan en çok Şifalı Yapışkanotu: P. officinalis bilinir ve kullanılır. Bunun haricinde Türk Yapışkanotu: P. judaica, Küçük Yapışkanotu: P. parviflora, Büyük Yapışkanotu: P. diffusa ve Dallı Yapışkanotu: P. ramiflora’yı sayabiliriz. Vatanı Akdeniz ülkeleri olan bitki günümüzde Asya ve Avrupa’nın ılıman bölgeleri ve kuzey Amerika’da yabani olarak yetişmektedir.
Botanik: Yapışkanotu 30-80cm boyunda çok yıllık dikine yükselir ve bu-lunduğu yerde yayılarak kümeler oluşturur. Yaprakları yumurta-mızrak şeklinde yani önce yumurta şeklinde yarıdan sonra uca doğru sivrilerek mızrak şeklini alır. Yaprakların kenarları bütün koyu yeşil renkli 4-8cm uzunluğunda 2-4cm enindedir. Çiçekleri yaprak sapları dibinde küme¬len-miş şekilde oldukça küçük çok sayıda çiçekten meydana gelir ve genellikle beyazımsı yeşil renklidir.
Yetiştirilmesi: Genellikle duvar dipleri, duvar aralıklarında, viranelerde, kendiliğinden yabani olarak yetişir. Tohumları ile tarla ve bahçelerde yetiştirmek mümkündür.
Hasat zamanı: Mayıs’tan Ekim’e kadar yerden 5-10cm yukarıdan keserek demet yapılır, havalı, güneşli ve kuru yerlerde kurutulur. Ma¬ale-sef şifalı bitkiler toplama, kurutma, paketleme ve depolama işlemleri sırasında çok yanlışlar yapılmaktadır. Bitkinin şifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla Güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kuru¬tul-malıdır. Ayrıca örneğin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleşimindeki eterik yağları kaybettiğin¬den kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri Güneş’te kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanması gerekir. Şifalı bitkilerin Aktar¬lar’da açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür ve etkisini oldukça azaltır.
Birleşimi: Yapışkan otunun birleşimindeki maddeler hakkında fazla bil¬giye sahip değiliz. Bitkinin acı maddeler, tanin, favonitler ve potasyumnitrat içerdiğini bilmekteyiz.
Araştırmalar: Yapışkan otu ile henüz araştırma yapılmamıştır. Antal-ya’da çektiğim bitki fotoğraflarını gören fotoğrafçı yıllar önce mesanesinde bir ur olduğunu ve doktorların ameliyat olması gerektiğini söyledikle¬rini söyledi. Bir tanıdığının yapışkan otu çayı içmesi tavsiyesi üzerine yapışkan ot çayından 3 hafta içtiğini ve mesane urunun tamamen kaybol¬duğunu ve ameliyata gerek kalmadığını söyledi.
Tesir şekli: İdrar söktürücü, ağrıları dindirici (mesane ve böbreklerdeki) ve teskin edici özelliklere sahiptir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmalar yapıl¬ma-mıştır. Bu nedenle bugünkü bilgilere göre 2. sınıf bir şifalı bitkidir. Yapışkanotu yerine daha etkili olan başka bitkiler kullanılmalıdır. Ör-neğin böbrek iltihaplanmasına karşı A. Başak otu, Isırgan otu, Ardıç kozalağı, Atkuyruğu otu preparatları veya Gökçek İksiri daha etkilidir.
b) Halk arasında böbrek ve mesane taş, kum, iltihap ve yaralarına karşı kullanılır. Ayrıca karaciğer-, safra rahatsızlıkları, öksürük ve bronşite karşı kullanılmaktadır. Haricen yaraların ve urların üzerine lapası sarıldığından iyileştirdiği söylenmektedir.
Çay: Kurutulmuş ve ince kıyılmış yapışkanotundan iki kahve kaşığı dem-liğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilerek 5-10dk dem-lemeye bıraktıktan sonra süzerek içilir.
Çay harmanları:
Gökçek Böbrek ve mesane çayı;
>20 gr Altın başak otu
>20 gr Isırgan otu
>20 gr Yapışkan otu
>20 gr Huş yaprağı
>20 gr Ardıç kozalağı
Gökçek Mesane çayı;
>30 gr Altın başak otu
>25 gr Huş yaprağı
>20 gr Ardıç kozalağı
>20 gr Yapışkan otu
>5 gr Maydanoz tohumu
Natürel ilaçları:
1) Buccotean® Tee (Labopharma) bu çay mesane kistine (mesane uru) karşı kullanılır.
2) Vitanol Flüssigkeit (Klever) bu damla dermansızlık ve halsizliğe karşı kullanılır.
Yan tesirleri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.
B) Türk Yapışkanotu, P. judaica
Türk yapışkanotu genellikle Türkiye’nin Karadeniz, Marmara ve Ege böl-gesinde yetişir ve yaprakları oldukça küçüktür.
C) Büyük Yapışkanotu, P. diffusa
Büyük yapışkanotunun yaprakları daha büyükçe, nemli ve sıcak bölge-lerde yetişir.
D) Dallı Yapışkanotu, P. ramiflora
Dallı yapışkanotu çok çatallaştığı için dallı yapışkanotu diye anılır, Türkiye ve Türkistan’da yetişir.