Gıda zehirlenmeleri nedenleri
 
Gıda zehirlenmeleri hayatı tehdit eden ve korkutucu sağlık deneyimleridir. Nadiren görülmelerine rağmen yemek yemenin güvenli olup olmadığını hep düşündürürler. Bazı gıdalar zehirleme potansiyeli yüksek yapıdadır. Bunları bilmek olası riskleri en aza indirmek için gereklidir. Risk taşıyor diye bu besinlerden kaçınmak gerekmez, çünkü bu besinler normal beslenme düzeninde vardır. Önemli olan riskleri bilerek buna göre hazırlama ve tüketim şartlarına uymaktır.
Yeşil yapraklı sebzeler yapı itibari ile en çok hastalık öğesi taşıyan besinlerdir. Marul, taze otlar, ıspanak, lahana, roka, pazı ve benzerleri satın alınmadan önce ve sonra kirli ellerle temas etmiş, pis sularla yıkanmış ya da gübrelerinden tamamen temizlenmemiş olabilir. Hasta olmamak için bu besinler fazla sayıda yıkanmalı, eller de bu oranda temizlendikten sonra kendilerine özel bir kesme tahtasında işlenmelidir.

 
Kahvaltıların favori yiyeceği yumurta pek çok salgınla bağlantılı olmaktadır. Her yıl 4-5 adet salgına neden olan besin Salmonella adı verilen ve oldukça tehlikeli bir bakteriyi bünyesinde taşıyabilir. Bakteriler yumurta içinde pusuya yatmış olarak beklerler. Yapılması gereken doğru şekilde pişirerek mikropların ölmesini sağlamaktır. Çiğ yumurta tüketilmemeli, içinde yumurtanın çiğ kalarak hazırlandığı yemeklerden kaçınılmalıdır.

Deniz diplerinde yaşayan balıklar, yüzey balıklarına kıyasla çok daha fazla zararlıdır. Bu balıklar deniz dibinde oluşan başta civa ve diğer toksinleri bol miktarda vücutlarında tutar. Baş ağrısı ve karın kramplarına yol açar. Balıkların içerdiği pek çok mikrop pişirme ile giderilememektedir. Balıklar sağlıklı olduğu takdirde hatalı saklanmıyorsa son tüketici tarafından hatalı pişirme teknikleri ile bozulmaz. Balıkları tedarik etme süreci önemlidir ve güvenilen yerlerden balık alınmalıdır.

Kabuklu deniz ürünleri de yapıları gereği zararlı maddeleri kolayca depolarlar. Kirli su ve kabukların filtreleme özelliği nedeni ile bulaşıcı etkenlere açıktır. Az pişmiş ve çiğ servis edilmeleri ishal, mide bulantısı ve kusma ile başlayan sakıncalı hastalıklara neden olabilir.

Patates düzgün olarak temizlendiği ve pişirildiğinde çok fazla hastalık yapıcı olmasa da, diğer besinlerle birlikte hazırlandığında çapraz bulaşma nedeni ile tehlikeli olabilmektedir. Özellikle patates salatası gibi çok fazla maddeyi içeren şekilde hazırlandığında diğer besinlerden bulaşan maddeler için iyi bir transfer kaynağıdır. Patatesler iyice yıkanmalı ve düzgün pişirilmenin yanısıra diğer gıdalarla fazla temas ettirilmemelidir.

Evde tüketilen ve zehirlenmeye neden olan besinlerin en başında gelen peynir önemli salgınların kaynağıdır. Peynir salmonella ve listeria gibi bakteriler taşıyabilir, ölümlere ve düşük ve erken doğumlara neden olabilir. Peynir ne kadar yumuşaksa o kadar fazla tehlike içerir. Bu nedenle özellikle hamile kadınlar peynir tüketimlerinde çok dikkatli olmalıdır.

Hemen hemen herkes tarafından sevilmesine rağmen ben zehir taşıyorum diye bas bas bağıran bir gıda varsa o da dondurmadır. Dünya üzerinde görülen besin zehirlenmesi kaynaklı salgınların dörtte üçüne dondurmalar sebep olmaktadır. Doğru pastörize edilmeme, kirli malzemelerle taşınma ya da sütü pastorize etmeden dondurma yapma gibi sebepler ve özellikle çiğ yumurta ile hazırlanan çeşitler nedeni ile dondurmalar sağlık açısından büyük risk taşımaktadır.

Domates tıpkı patates gibi tek başına bakteri içermemesine rağmen diğer gıdalarla temas ve bulaşma olduğunda iyi bir transfer aracı haline gelir. Domates bakterilerin büyüme ve çoğalmasına izin vermese de diğer besinlerden aldığı bakterileri, başka besinlere rahatlıkla iletir. Hazırlamadan önce eller ılık su ve sabunla iyice sabunlanmalı, domates akan suyun altında iyice temizlenmeli ve kabuğu soyularak kullanılmalıdır. Çiğ yenecek diğer besinlerle birlikte olması gerekiyorsa karıştırma işlemi servis anına kadar ertelenmelidir.

Besin zehirlenmesinin en yaygın bir diğer nedeni de çilek, böğürtlen ve ahududu gibi meyvelerdir. Bu meyvelerin yapısı hepatit-A, Cyclospora gibi tehlikeli hastalıklara neden olan bakterileri koruyan ve üremesine izin veren yapıdadır.